Αθήνα, 5 Μαρτίου 2016
ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΜΕΑΡΧΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΗΣ ΝΔ Μ.ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο:
«Προγράμματα Σπουδών και Σχολικά Βιβλία: από το παρελθόν στο παρόν και το μέλλον».
Φίλες και φίλοι,
Τα ωρολόγια και αναλυτικά προγράμματα των σχολείων της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διαμορφώθηκαν ήδη από την επαύριον της σύστασης του νεοελληνικού κράτους.
Η σφυρηλάτηση της εθνικής ταυτότητας ανατίθεται στην εκπαίδευση και η οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος λειτούργησε ρυθμιστικά προς τη διαμόρφωση της φυσιογνωμίας της εθνικής συνείδησης.
Η κοινή καταγωγή, η κοινή γλώσσα, η ορθόδοξη πίστη, καθώς και οι κοινές παραδόσεις κλήθηκαν, με κύρια συνιστώσα την εκπαίδευση, να προωθήσουν την πολιτισμική ομοιογένεια και να εδραιώσουν την εθνική ταυτότητα και την κοινωνική συνοχή.
Στο διάβα του χρόνου πολλές ήταν οι αλλαγές στα σχολικά προγράμματα και τα αντίστοιχα σχολικά βιβλία, που αναμφίβολα αποτύπωναν και τις πολιτικές αλλαγές, που στην πατρίδα μας ήταν πάντοτε συχνές και θυελλώδεις, αλλά και την επικράτηση συγκεκριμένων ιδεολογικών ρευμάτων.
Αναφέρω ως χαρακτηριστική την θριαμβευτική είσοδο του δημοτικισμού, και την έκδοση του βιβλίου του Ζαχαρία Παπαντωνίου «Τα Ψηλά Βουνά», που και στις μέρες μας επανακυκλοφορεί, ενώ ανεβαίνει και στο θέατρο, για να μας θυμίζει μια άλλη Ελλάδα.
Μέσα από το πρόγραμμα σπουδών (ανοικτό ή κλειστό – θεματοκεντρικό ή μαθητοκεντρικό ή στοχοκεντρικό) και τα σχολικά βιβλία, δίνονται οι κατευθυντήριες γραμμές και γενικά ορίζονται έμμεσα ή άμεσα αφενός το περιεχόμενο της διδακτικής διαδικασίας (διδασκαλίας και μάθησης) και αφετέρου οι ανατροφοδοτικές διαδικασίες (αξιολόγηση του αποτελέσματος διδασκαλίας και μάθησης).
Τα προγράμματα σπουδών και τα σχολικά βιβλία αποτελούν μέρος της εκπαιδευτικής πολιτικής και καθρέφτη των κοινωνικοπολιτικών τάσεων, που επικρατούν κάθε φορά. Δυστυχώς, αλλάζουν σχεδόν κάθε φορά που υπάρχει κυβερνητική αλλαγή με ρυθμίσεις που αποκαλύπτουν πολύ συχνά πολιτικές και ιδεολογικές συγκρούσεις.
Και ενώ πρέπει οι αλλαγές να συνοδεύονται από ένα συγκροτημένο σχεδιασμό ανάλογο με τις αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας και τις τάσεις κοινωνικής ζήτησης, τις περισσότερες φορές αυτός απουσιάζει από τις μεταρρυθμίσεις που θεσμοθετεί το Υπουργείο Παιδείας, όταν, μάλιστα, από το εκπαιδευτικό σύστημα αναμένεται η προαγωγή του πνευματικού πολιτισμού, η οικονομική ανόρθωση της χώρας, καθώς και η κοινωνική ευημερία και ευστάθεια.
Το σχολικό βιβλίο έχει πορεία περίπου 4 αιώνων στον τόπο μας και στην ιστορία του αποτυπώνονται όλες οι περιπέτειες του εκπαιδευτικού προσανατολισμού της χώρας μας, μέχρι να φτάσουμε στη σημερινή «Γλώσσα μας» και στα σύγχρονα σχολικά εγχειρίδια, συμβατικά και ηλεκτρονικά.
Η δύναμη και η επιρροή, που αποδίδεται στα σχολικά βιβλία, καθιστούν τη σχετική νομοθεσία έναν τομέα άξιο μελέτης στην προσπάθεια να διερευνηθούν οι συγκρούσεις και οι συγκλίσεις γύρω από την εκπαίδευση και τη γνώση. Και συνέδρια όπως το σημερινό αναμφίβολα μπορούν να συμβάλλουν στην ανάδειξη σημαντικών θεμάτων εκπαιδευτικής πολιτικής και όχι μόνο.
Κυρίες και κύριοι,
Όποτε η Νέα Δημοκρατία επεχείρησε βελτιώσεις στην εκπαίδευση έγινε προσπάθεια εκσυγχρονισμού της με αλλαγές που κάλυπταν όλες τις παραμέτρους που συνεισφέρουν στην ποιότητα ενός εκπαιδευτικού συστήματος: τους εκπαιδευτικούς, τα μέσα και τις μεθόδους της εκπαίδευσης, το περιεχόμενο σπουδών και την υλικοτεχνική υποδομή.
Τα μέτρα εκσυγχρονισμού της ελληνικής εκπαίδευσης και η έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη και στην ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση, αποτελούν για εμάς κεντρικές κατευθυντήριες ιδέες. Άλλωστε, η προσπάθεια για απονομή κοινωνικής δικαιοσύνης συνδέεται με την αντίστοιχη για την ανάπτυξη του κράτους πρόνοιας.
Μάλιστα, η Νέα Δημοκρατία το 2009 προχώρησε σε έναν ευρύτατο Εθνικό Διάλογο για την παιδεία και το Συμβούλιο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις βελτίωσης των ποιοτικών χαρακτηριστικών της εκπαίδευσης.
Με βάση τα πορίσματα αυτά, την περίοδο 2010-2014 με επίκεντρο το νέο σχολείο έγιναν ουσιαστικές αλλαγές στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και δομικές αλλαγές στο Γενικό Λύκειο και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση.
Όμως, και πάλι σήμερα αρχίζει νέος γύρος διαλόγου για την παιδεία όχι από το ΕΣΥΠ και το Συμβούλιο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καθ’ ύλην αρμόδια, όπου υπάρχει καθολική εκπροσώπηση κομμάτων και φορέων, αλλά από επιτροπή που όρισε ο Υπουργός Παιδείας.
Με αυτές τις σκέψεις χαιρετίζω εκ μέρους του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης την πρωτοβουλία σας και συγχαίρω τους διοργανωτές του συνεδρίου.
Ως Τομεάρχης Παιδείας της Νέας Δημοκρατίας αναμένω τα συμπεράσματα, προκειμένου να ληφθούν υπόψη κατά την κατάρτιση του νέου κυβερνητικού μας προγράμματος.
